• BIST 106.648
  • Altın 146,924
  • Dolar 3,5256
  • Euro 4,1422
  • İstanbul 27 °C
  • Ankara 28 °C

ENDEMOL TÜRKİYE,NASIL BATTI?

Adnan Atilla

ENDEMOL TÜRKİYE,NASIL BATTI?

Dizi sektörü ülkemizde son yıllarda almış başını gitmektedir.Türk dizilerinin dış pazarlarda alıcı bulması iç piyasadaki durgunluğa seçenek olmuştur.Müslüman coğrafyanın yanı sıra Balkan  ve Ortadoğu başta  olmak üzere güney Amerika’dan Hindistan’a kadar bir çok ülke Türk dizilerini izlemektedir.Sosyo- ekonomik açıdan Türkiye’ye benzeyen  ülkeler hala gelin kaynana çekişmesi ile entrikaya dayalı klişe dizilerimizi ciddi ciddi satın alıp seyretmektedir.Son 10 yıla bakıldığında satış rakamları ciddi boyutlara ulaşmıştır.

İyi de,ülkemiz açısından önemli bir gelir kaynağı olan dizi yapımcılığı Dünya standartları açısından ne durumdadır? Ne yazık ki her konuda olduğu gibi dizi sektörü de el yordamıyla ilerlemektedir.Bir filmin olmazsa olmazı önce senaryodur.Her şey senaryoyla başlar.Sonra yapım şirketi,yönetmen,teknik ekip,doğru oyuncu seçimi,müzik ve yayın kanalı bunları takip eder.Filmin yayın günü ve o günkü şartlar çok önemlidir.Örneğin,şu anda en çok reytingi alan Survivor’ı Flash TV’ye koyun ilk 10’a girmesi bile mümkün değildir.

Başta senaryo ve yönetmen bu kadar önemliyse kanal yöneticileri ve dizi yapımcıları onlara niçin yatırım yapmamaktadır? Amerikan sinaması tartışmasız 1 numaradır.Orada senaristen tutun da kamera,kurgu,ışık,dekor ve efekt vb.dallarında eğitim veren yüzlerce okul vardır.Kaç Türk bu okullarda eğitim görme olanağına sahip olmuştur? Size açık ve net söylüyorum;varsa da ülkelerine döndüklerinde film işinde değil kesin başka bir işte çalışıyorlardır.Dizi ve film piyasası bu işi el yordamıyla öğrenmiş vasıfsız insanlarla doludur.Kanalların drama yöneticileri ise aynı isimlerle 20 yıldır dönüp durmaktadır.Hülya ve Müge  gitmekte,Lale gelmektedir.Bence sektör yapımcıları ve televizyon kanalları az konuşup madde madde sorunlarını saptayıp kaliteyi ve rekabeti artıracak çare üretmelidirler.

Gelelim Endemol Türkiye  haberlerine:‘Paramparça,Dayan Yüreğim ve Evlat Kokusu dizilerinin oyuncu ve set ekibi, avukatlarıyla bir araya gelerek kanuni işlem başlatacaklarını ifade etti. Alkışlı protestonun ardından Paramparça dizisinin başrol oyuncusu Erkan Petekkaya,tepkisini şu sözlerle dile getirdi: Bu zamana kadar etik anlayışa aykırı olduğundan, bize yakışmayacağından dolayı sustuk. Fakat artık kazıklandığımızı hissettik. İnsan hakları diye bağıran Avrupalıların ülkemize gelerek yaptıkları bu işte.Gerekirse kalkar Hollanda’ya gideriz. Hukuki sürecimiz de başladı.15 bölümlük alacağım var. Artık canımıza tak etti. Bu işin peşini bırakmayacağız...                                    Petekkaya 15 bölüm alacağım var,gerekirse Hollanda’ya bile giderim demiş.Ortalama 100 bin lira ile 15 bölümü çarparsak 1,5 milyon gibi dudak uçuklatan bir tutar ortaya çıkmaktadır.Erkan Petekkaya’nın 1 bölüm alacağı da sanırım tüm emekçilerin alacağına bedeldir.

Dizi 97.bölümde final yaptığına göre Petekkaya’nın toplamda 9 milyon 700 bin lira para aldığını görebiliriz.Büyük servet! Evet bu durumda Petekkaya rahat rahat Holanda’ya miyonlarca defa gidebilecek durumdadır ama emekçiler Konya’ya bile seyahat edemezler. Bu durumda,Endemol yöneticilerini ve şirketi  Petekkaya’ya ödenen yüksek ücret bu hale düşürmüş olabilir mi?                      Dizi yapımcıları bu olayla akıllarını başlarına alsınlar.Yüksek kaşeli oyunculardan uzak durup senaristlere yatırım yapsınlar.Sadece alman anne diye  Meryem Uzerli gibi oyunculuk eğitimi ve vasfı olmayan birilerine dünyanın parasını vermesinler.

Endemol alacaklıları mahkemeye gitmişlerdir.Bu durumda iş mahkemeleri yayıncı kanalı da kusurlu bulacaktır.Buna yargı dilinde müteselsil kefil denmektedir.İşi yapanın alacağından sadece yapım şirketi değil,yayıncı kanal da sorumlu tutulabilmektedir.Petekkaya’nın içi rahat olsun, Endemol insan haklarına son derece saygılı Avrupa’nın uluslararası bir şirketidir ve bir  şekilde tüm borçlarını ödeyecektir.

Bu konuları nerden mi biliyorum? Geçmişte alt yapımcı olarak Ankara’da günlük bir dizi işine girmiştim.Üst yapımcı olan 40 yıllık arkadaşım ve ortağı,,x  kanalından işi  almış,bana da alt yapımcı olarak vermişti.Ben de işin mali ve teknik ayrıntılarını bilmediğim için üst yapımcının da onayıyla işi daha önce günlük dizi çekmiş başka bir şirkete verdim. Üst yapımcı bana,ben de alt yapımcıya ödemeleri yaptık.Set kuruldu çekimler yapıldı ve ortaya diğer  günlük dizilerden farklı olmayan iyi kötü 3 bölüm çıktı.Tam bu sırada 15 yıllık x kanalının yöneticisi görevden alındı mı?.Üst yapımcı da kanalın yeni yöneticisiyle günlük dizi işine ticari sebeplerle girmedi  ve iş ortada kaldı..Sonra üst yapımcı tuttu işi bir başka kanala haftalık dizi olarak sundu.o da olmadı ve iş patladı.

Özetle bir yöneticinin değişmesi sonucu bir dizi yayın hayatına başlayamadan bitti.Başta ben olmak üzere bir çok insan mağdur oldu.Halbuki kanalın genel müdürü değişse bile üst yapımcının elinde kanalla sözleşmesi varsa işi devam ettirmesi gerekiyordu.

 Bu durumda iş ortada kalınca ben de toyum,bir kişi hariç tüm oyunculardan,villa kirasından, yemekçiden tutun da kamerası,ışıkçısı,Jimmy jipçisi, aklınıza gelen onlarca kalem ödemeyi tek başıma yaptım. Bundan ne ders çıkardım? Ben kendi payıma ödemelerimi eksiksiz yapmışsam başkalarının kusurlarından doğan parayı asla vermemem gerekiyordu.Daha önemlisi alt yapımcıya  kaset teslim etmeden 5 kuruş ödeme yapmamam lazımdı. Kaldı ki bu sektörde işi görmeden para verilmez.TRT bile iş verdiği yapımcıdan önce banka teminat mektubu istemektedir.

Daha da önemlisi,Türkiye’de elinde sözleşme de olsa hiçbir işe yaramaz.Önemli olan kiminle iş yaptığındr.Dolayısı ile en başta kimlerle iş yaptığına çok dikkat edeceksin.

Bu tecrübeyi oturduğunuz yerde edinemezsiniz.bedeli ağır oldu belki ama bu tecrübeye sahip oldum.Piyasadaki çoğu yapımcı hala milyonlarca liralık harcama yapıp kasetleri yayınlatmadan çöpe atmaktadır ve atmaya da devam etmektedir.Bizim sokağa attığımız para üst yapımcılar için çok önemli değildir ama benim gibi yıllarca memurluk yapmış dürüst insanların alın teriyle kazanılmış emekli parasına malolmuştur.Yine de omlet yapmak için yumurtaları birbirine çarpıp kıracaksın deyip önüme bakıyorum. Endemol Türkiye ise yeni ekibiyle kaldığı yerden işlerine devam edecektir.Onlara tavsiyem yeni ekibi kurarken yabancı dili var diye bir takım insanlara kanmasınlar.

 

 

 

 

Bu yazı toplam 634 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2014 Haber Konseyi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0212 275 13 20 | Haber Sistemi: CM Bilişim